Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, 18 yaşından önce yapılan sigortalı çalışmaların emekliliğe etkisi ve hangi durumlarda iptal riskinin oluşabileceğine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.
TARTIŞMANIN ODAĞI AİLE İŞYERLERİ
Erdursun, genel olarak 18 yaşından önce farklı işverenler yanında yapılan sigortalı çalışmaların geçerli olduğunu ve bu konuda bir sorun bulunmadığını belirtti. Ancak tartışmanın özellikle anne veya babaya ait işyerlerinde yapılan sigortalılıklar üzerinde yoğunlaştığını ifade etti.
Bu kapsamda, küçük yaşta aile şirketlerinde çalıştırılan kişilerin sigortalılıklarının belirli şartlara bağlı olarak değerlendirildiğini vurguladı.
SGK GENELGESİ BELİRLEYİCİ OLUYOR
Uzman isim, 2013/11 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu genelgesinin bu konuda temel referans olduğunu belirtti. Söz konusu düzenlemeye göre, anne veya babaya ait işyerinde çalışan küçüğün sigortalı sayılabilmesi için vasi onayı ve mahkeme tarafından onaylanmış hizmet sözleşmesi bulunması gerekiyor.
Bu şartların sağlanmadığı durumlarda, SGK bazı sigortalılık bildirimlerini geçersiz kabul edebiliyor.
EYT HESAPLAMASINI ETKİLEYEBİLİR
Erdursun, bu durumun en kritik sonucunun Emeklilikte Yaşa Takılanlar kapsamında ortaya çıkabileceğini belirtti. İlk sigorta girişinin anne veya baba işyerinden yapıldığı ve sonradan geçersiz sayıldığı durumlarda, sigorta başlangıç tarihi ileri alınabiliyor.
Bu durumda bazı kişilerin EYT kapsamı dışında kalabileceği ifade ediliyor.
EMEKLİ MAAŞI RİSKİ GÜNDEME GELEBİLİR
Uzman değerlendirmelerine göre, geçmişte aile işyerinde çalıştığı kabul edilen kişilerin prim günleri sonradan iptal edilirse, toplam prim gün sayısı düşebiliyor. Bu durum emeklilik şartlarının yeniden değerlendirilmesine ve bazı durumlarda bağlanan emekli maaşlarının tartışmalı hale gelmesine yol açabiliyor.
GERÇEK ÇALIŞMA ESAS ALINIYOR
Yargı kararlarında ise temel kriterin fiili çalışma olduğu vurgulanıyor. Mahkemeler; bordro kayıtları, ücret ödemeleri, işyeri faaliyetleri ve tanık beyanları gibi delilleri birlikte değerlendirerek karar veriyor.
UZMANLARDAN UYARI
Erdursun, özellikle aile işyerinde 18 yaşından önce sigortalı gösterilen kişilerin kayıtlarını dikkatle incelemesi gerektiğini belirterek, olası iptal durumlarına karşı yasal hakların takip edilmesinin önemine dikkat çekti.